E001

De norm ISO 7010:2011, die verscheen in juni 2011, werd goedgekeurd als Europese Norm in juli 2012. Hierdoor krijg je de dubbelzinnige benaming EN ISO 7010:2012. Op deze pagina wat achtergrond over deze richtlijn, en de mogelijkheid om de pictogrammen te downloaden...

 

 

ISO 7010:2011 = EN ISO 7010:2012

In 2011 verscheen een nieuwe versie van de norm ISO 7010 met als titel: "Grafische symbolen - Veiligheidskleuren en –tekens" (In 't Engels: "Graphical symbols - Safety colours and safety signs") en bevat veiligheidspictogrammen voor preventie van ongevallen, brandbestrijding, het signaleren van gezondheidsrisico's en evacuatie. In juli 2012 werd deze goedgekeurd als Europese norm.

De ISO 7010:2011 is opgebouwd in de lijn van de conventies genoemd in ISO-norm 3864 met als titel "Veiligheidskleuren en veiligheidstekens - Deel 1: Ontwerpbeginselen voor veiligheidstekens in werkplaatsen en openbare ruimten" (In het Engels: "Graphical symbols - Safety colours and safety signs - Part 1: Design principles for safety signs and safety markings")

De norm werd in België lang genegeerd omdat de Belgische wetgeving zich al sedert 1997 op het KB Veiligheids- en gezondheidssignalering hanteert voor de keuze van veiligheidspictogrammen (KB van 17 juni 1997, Codex, titel III, hfst. 1 - een omzetting van de Europese richtlijn 92/58 van 24 juni 1992 betreffende de minimumvoorschriften voor de veiligheids- en/of gezondheidssignalering op het werk). Hierin worden een eigen set pictogrammen vooropgesteld, al worden dezelfde principes gehanteerd.

De wijzigingen die moeten gebeuren, zijn dan ook kleinschalig en eerder esthetisch van aard, en de reeks werd uitgebreid. Hierbij een overzicht van de verschillen in aantallen, en merkwaardige afwezigen in de ISO-norm:

Soort pictogram KB Veiligheids- en gezondheidssignalering (EN 92/58/EEG) ISO 7010:2011
Evacuatie

16 (waarvan 4 pijlen, 2 voor gewone uitgang en 5 voor nooduitgang)

 

 

15 (excl. pijlen, 2 voor nooduitgang)

Het pictogram voor gewone uitgang is niet opgenomen in de lijst

Er zijn rechte pijlen en pijlen onder 45°

Het pictogram voor nooduitgang (E001, E002) wijkt opmerkelijk af van het wettelijke pictogram. Strikt genomen zou dit pictogram een inbreuk kunnen vormen op de huidige wetgeving. In de praktijk zijn deze toegelaten.

Brandbestrijding 8 (waarvan 4 pijlen) 6 (geen pijlen)
Gebod 11 26
Verbod 8 32
Waarschuwing 18  28
Totaal 45 107

Normen en wetten

Zowel in de Belgische als Europese wetgeving (zie verwijzingen hierboven; RL 92/58/EG) wordt nog steeds verwezen naar pictogrammen en niet naar normen.
Ook in recente amendementen op Europees vlak (zie COM(2013) 102 final van 26 februari 2013), komen deze oude pictogrammen nog voor zonder dat verwezen wordt naar ISO 7010, die de nieuwe stand der techniek rond veiligheidssignalisatie voorstelt.

Het gevolg is echter dat tot op vandaag de Europese en Belgische wetgeving strictu sensu oplegt dat de oude pictogrammen nog steeds bindend zijn. In bepaalde gevallen kan de ISO 7010-norm hiermee strijdig zijn. Er valt te verwachten dat dit in de toekomst wel aangepast zal worden.

Woordvoerders bij zowel FOD WASO als diverse brandweerdiensten geven aan dat de vorm van een pictogram voor hen op geen enkel ogenblik een breekpunt zal zijn. Essentieel is dat duidelijke pictogrammen aanwezig zijn waar nodig, en of deze nu volgens de bijlage van RL 92/58/EEG of volgens ISO 7010:2011 vorm gegeven zijn, is bijkomstig. Belangrijk is ook dat de werknemers hierover een opleiding krijgen en begrijpen welke acties men met de pictogrammen bedoelt.

Concreet betekent dit dus dat bestaande pictogrammen in elk geval niet hals over kop vervangen moeten worden. Wie op vandaag een nieuwbouwproject opstart, doet er wel goed aan om pictogrammen te voorzien volgens de ISO 7010:2011 norm om later beperkt aanpassingswerk te vermijden. Zoals hierboven vermeld gaat dit best gepaard met een bepaalde opleiding hierover.

In de periode tussen 2012 en 2014 werd de norm aangevuld met een uitgebreide reeks pictogrammen, o.a. voor maritiem gebruik, voor wintersportgebieden, en andere gespecialiseerde contexten.

Belang

In een economie die steeds globaler wordt, kan het niet anders dat de industrie, wetenschap en handel deze globalisering steeds beter gaan integreren. Voor de productie, handel en verwerking van gevaarlijke producten en mengsels, bestaat hier al enige jaren de  Reach-wetgeving met de CLP-principes. Met de ISO 7010-norm, worden naast de CLP-pictogrammen nu ook een heel resem andere pictogrammen geharmoniseerd.

Dankzij de invoering van een Europese richtlijn, zullen werknemers uit andere landen van de EU nu in principe met dezelfde pictogrammen geconfronteerd worden voor brandbestrijdingsmiddelen, redding en evacuatie, waarschuwingen, verbods- en gebodsbepalingen.

In de praktijk zal het natuurlijk enige jaren duren vooraleer in alle bedrijven deze pictogrammen consistent vervangen worden door de Europese equivalenten.

Gebruik van de pictogrammen

De norm ISO 7010:2011 legt een aantal pictogrammen vast die gebruikt moeten worden als veiligheidsadvies. Er bestaan in veel gevallen echter ook conventies en wettelijke bepalingen rond materiaalkeuze voor de dragers van de pictogrammen, rond afmetingen in functie van de afstand vanwaar ze bekeken kunnen worden, en over ondersteunende functionaliteit (bijv. fotoluminiscentie in slecht verlichte omgevingen - ISO 17398).

Toch zijn er een aantal situaties waar digitale varianten van de pictogrammen een zekere meerwaarde kunnen hebben. We denken hierbij aan veiligheidsinstructies, onthaalbrochures, instructiefilmpjes, websites, onderwijs, ...

Overzicht van de pictogrammen

Evacuatie

Brandbestrijding

Geboden

Verboden

Waarschuwingen

E001

F001

M001

P001

W001

E001
Nooduitgang (links)

F001
Brandblusapparaat

M001
Algemeen gebod

P001
Algemeen verbod

W001
Algemene waarschuwing

E002

F002

M001

P002

W002

E002
Nooduitgang (rechts)

F002
Brandhaspel

M002
Verwijzing naar instructies
handleiding/boekje

P002
Verboden te roken

W002
Waarschuwing;
Explosief materiaal

E003

F003

 

M003

P003

W003

E003
Eerste hulppost

F003
Brandladder

M003
Gebruik
gehoorbescherming

P003
Geen open vlam;
Vuur, open ontsteking
en roken verboden

W003
Waarschuwing;
Radioactief materiaal of
ioniserende straling

E004

F004

 

M004

P004

W004

E004
Noodtelefoon

F004
Brandbestrijdingsmiddelen

M004
Gebruik
oogbescherming

P004
Verboden doorgang

W004
Waarschuwing;
Laserstraal

E005

F005

M005

P005

W005

E005

Richting, pijl
(90° stappen),
veilige situatie

 

F005
Brandmelder

M005
Verbind aarding met de grond

P005
Geen drinkbaar water

W005
Waarschuwing;
Niet-ioniserende straling

E006

F006

M006

P006

W006

E006

Richting, 45° pijl
(90° stappen),
veilige situatie

F006
Brandtelefoon

M006
Stekker uit stopcontact halen

P006
Verboden voor vorkheftrucks
of ander industrieel transport

W006
Waarschuwing;
Magnetisch veld

E007

 

M007

P007

W007

E007
Verzamelpunt
bij evacuatie

F007

Noodtelefoon bij brand

M006
Gebruik
ondoorzichtige oogbescherming

P007
Verboden toegang voor mensen
met actieve hartimplantaten

W007
Waarschuwing;
Hindernis op vloerhoogte

E008

 

 

M008

P008

W008

E008
Glas breken
voor toegang

F008

Vaste bluseenheid

M008
Gebruik veiligheidsschoeisel

P008
Verboden
voor metalen onderdelen
of uuwerken

W008
Waarschuwing;
hoogteverschil (valgevaar)

E009

 

M009

 

W009

E009
Arts

F009

Mobiele bluseenheid op wielen

M009
Gebruik beschermende
handschoenen

P009

Verboden te beklimmen

W009
Waarschuwing;
Biologisch gevaar

E010

 

 

M010

P010

W010

E010
Automatische externe
defibrillator (AED)

 

F010

Draagbare schuimapplicator

M010
Gebruik
beschermende kleding

P010
Niet aanraken

W010
Waarschuwing;
Lage temperatuur/
vorstcondities

E011

 

M011

P011

W011

E011
Oogdouche

F011

Watergordijn

M011
Handen wassen

P011
Niet blussen met water

W011
Waarschuwing;
Glad oppervlak

E012

 

M012

P012

W012

E012
Nooddouche

F012

Vaste blusinstallatie

M012
Gebruik de leuning

P012
Geen zware last plaatsen

W012
Waarschuwing;
Elektriciteit

E013

 

M013

P013

W013

E013
Brancard

F013

Vaste blusfles

M013
Gebruik
gelaatsbescherming

P013
Ingeschakelde mobiele
telefoons verboden

W013
Waarschuwing;
waakhond

E014

M014

P014

W014

E014

Detectiesysteem voor aanwezigheid en oriëntatie kinderzitje (CPOD)

F014

Bluseenheid op afstand te bedienen

M014
Gebruik
hoofdbescherming/helm

P014
Verboden met metalen prothesen

W014
Waarschuwing;
Vorkheftrucks of
ander industrieel transport

E015

M015

P015

W015

E015

Drinkbaar water

F015

Brandmonitor

M015
Gebruik kleding
met hoge zichtbaarheid

P015
Niet in reiken

W015
Waarschuwing;
hangende lasten

E016

 

M016

 

W016

E016
Evacuatievenster
met noodladder

F016

Blusdeken

M016
Gebruik een masker

P016

Niet sproeien met water

W016
Waarschuwing;
Giftig materiaal

E017

-

M017

P017

W017

E017
Evacuatievenster

-

M017
Gebruik ademhalingsbescherming

P017
Niet duwen

W017
Waarschuwing;
warm oppervlak

E018

 

M018

P018

W018

E018
Tegen wijzerzin draaien
om te openen

-

M018
Gebruik valbescherming

P018
Niet neerzitten

W018
Waarschuwing;
Zelfstartende machine

E019

-

M019

P019

W017

E019
In wijzerzin draaien
om te openen

-

M019
Gebruik een lasmasker

P019
Niet op stappen

W019
Waarschuwing;
Beklemmingsgevaar

 

-

M020

P020

W020

E020

Noodstopknop

-

M020
Gordel dragen

P020
De lift niet gebruiken bij brand

W020
Waarschuwing;
Hindernis boven het hoofd

-

-

M021

P021

W021

-

-

M021
Verbreek contact voor aanvang
onderhoud of herstellingen

P021
Honden niet toegelaten

W021
Waarschuwing;
Ontvlambaar materiaal

 

-

M022

P022

W022

E022

Deur opent door links te drukken

-

M022
Gebruik beschermende crème

P022
Niet eten of drinken

W022
Waarschuwing;
Scherpe onderdelen

 

-

M023

P023

W023

E023

Deur opent door rechts te drukken

-

M023
Gebruik voetgangersbrug

P023
Doorgang niet blokkeren

W023
Waarschuwing;
Bijtende substantie

 

-

M024

P024

W024

E024

Tijdelijke verzamelplaats bij evacuatie

-

M024
Gebruik deze doorgang

P024
Hier niet staan of wandelen

W024
Waarschuwing;
Beklemmingsgevaar voor handen

-

-

M025

P025

W025

-

-

M025
Ogen van kind beschermen met ondoorzichtige oogbescherming

P025
Niet afgewerkte stelling niet gebruiken

W025
Waarschuwing;
Beklemmingsgevaar, draaiende onderdelen

-

-

M026

P026

W026

-

-

M026
Gebruik een voorschort

P026
Toestel niet gebruiken in een badkuip, douche of waterreservoir

W026
Waarschuwing;
Opladende batterijen

 

-

 

P027

W027

E027

Medische draagtas

-

M027

Controleer afsluiting

P027
Lift niet gebruiken voor personen

W027
Waarschuwing;
optische straling

 

-

-

P028

W028

E028

Zuurstof reanimatieapparaat

-

M028

Op slot houden

P028
Geen handschoenen dragen

W028
Waarschuwing;
Oxiderende materialen

 

-

 

P029

-

E029

Beademingstoestel bij noodevacuatie

-

M029

Hoorn laten klinken

P029
Niet fotograferen

W029

Opgepast houder onder druk

-

-

 

P030

-

-

-

M030

Prullenbak gebruiken

P030
Geen knopen in touw maken

W030

 

-

 

P031

-

E031

Algemeen scheepsalarm

-

M031

Gebruik regelbare afscherming op tafelzaag

P031
Stand schakelaar niet wijzigen

W031

Opgepast: klemgevaar hand tussen kantpers en werkstuk

 

-

 

P032

 

E032

Verzamelstation aan boord

-

M032

Gebruik antistatisch schoeisel

P032
Niet gebruiken voor vlakslijpen

W032

Opgepast: snelle beweging van werkstuk in kantpers

 

-

 

P033

 

E033

Deur schuift open naar rechts

-

M033

Sluit veiligheidsbaar op kabellift

P033
Niet gebruiken voor nat slijpen

W033

Opgepast: prikkeldraad

 

-

 

P034

 

E034

Deur schuift open naar links

-

M034

Open veiligheidsbaar op kabellift

P034
Niet gebruiken met handslijpmachine

W034

Opgepast: stier

         

E035

Reddingsvlot mes

 

M035 

Verlaat kabelbaantraject onmiddellijk bij val

P035

Schoeisel met metalen studs niet toegelaten

 W035

Opgepast: vallende voorwerpen

         

E036

Reddingsboot

 

M036 

Voorkan ski's optillen

P036

 Kinderen niet toegelaten 

W036

Opgepast: breekbaar dak 

         

E037

Reddersboot

 

M037

 Sluit en vergrendel luiken bij lanceersequentie

P037 

Traject kabelbaan niet verlaten 

W037 

Opgepast voor aanrijding door op afstand bediende voertuigen

         

E038

Reddingsvlot

 

M038 

Start motor bij lanceersequentie

P038 

 Niet met stoel schommelen

W038

Opgepast: plotse harde geluiden

         

E039

Davit gelanceerd reddingsvlot

 

M039 

Laat reddingsboot in het water zakken bij lanceersequentie

P039

Warme werkzaamheden verboden

 

W039

Opgepast: vallend ijs

         

E040

Reddingsboei

 

M040 

Laat reddingsvlot in het water zakken bij lanceersequentie

 

W040 

Opgepast: lawine vanaf dak

         

E041

Reddingsboei met lijn

 

M041 

Laat reddersboot in het water zakken bij lanceersequentie

   
         

E042

Reddingsboei met licht

 

M042 

Ontkoppel valgrendels bij lanceersequentie

   
         

E043

Reddingsboei met lijn en licht

 

M043 

Start watersproeiers bij lanceersequentie

   
         

E044

Reddingsvest

 

M044 

Start luchtaanvoer bij lanceersequentie

   
         

E045

Reddingsvest kinderen

 

M045

 Ontkoppel lijnen reddingsboten bij lanceersequentie

   
         

E046

Reddingsvest kleine kinderen

 

M046

Vergrendel gasflessen 
   
         

E047

Zoek en redding transponder

 

M047

Gebruik autonoom zuurstofmasker 

 
   
         

E048

Reddingsboot noodsignaal

 

M048

Gebruik gasdetector 

 
   
         

E049

Raketparachute lichtkogel

 

M049

Beschermende rolsport uitrusting verplicht

 
   
         

E050

Lijnwerptoestel

 

 

   
         

E051

Tweerichtings VHF radiotelefoontoestel

 

 

   
         

E052

Radiobaken met aanduiding noodpositionering

 

 
   
         

E053

Inschepingsladder

 

 

   
         

E054

Zee-evacuatie glijbaan

 

   
         

E055

Zee-evacuatie valsysteem

       
         

E056

Overlevingskleding

       
         

E057

Deur opent door links te trekken

       
         

E058

Deur opent door rechts te trekken

       
         

E059

Ontsnappingsladder

       
         

E060

Evacuatiestoel

       

Pictogrammen downloaden

Download alle beschikbare pictogrammen in één bestand (kies je formaat):

svg-thumb
SVG
(Open source)
emf-thumb
EMF
(MSOffice)

Merk op: Ik ben geen jurist en dit is geen wettelijk advies. Het is jouw taak om de vigerende wetgeving te respecteren.

gift

Was deze bijdrage waardevol voor jou of je onderneming?
Geniet ervan! Het is met liefde gedeeld.
Wil je me graag bedanken? Kijk even op mijn Amazon verlanglijstje, misschien kun je me met iets verrassen...